|
ولِلّهِ عَلَي النّاسِ حِجُّ
البَيْتِ مَن ِاْستَطاع اِلَيْهِ سَبيلا
و خداي
راست بر مردم، عزم زيارت و ديدار خانه اش، هر كه را توان آن باشد به سوي آن راه
مي برد
|
مراتب معنوی حج که سرمايه حيات
جاودانه است و انسان را به افق توحيد و تنزيه نزديک مينمايد ، حاصل نخواد
شد مگر آن که دستورات عبادی حج به طور صحيح و شايسته عمل شود و حجاج محترم
و روحانيون معظم کاروان ها تمام هم خود را صرف در تعليم و تعلم مناسک حج
کنند . . .
امام خميني (س)
|
|
مهم آن است كه حاج بداند كه كجا مي رود و دعوت كي را اجابت مي كند و ميهمان
كيست و آداب اين ميهماني چيست و بداند هر خودخواهي و خودبيني ، با خداخواهي
مخالف است و با هجرت الي الله مباين و موجب نقص معنويت حج است و اگر همين
يك جهت عرفاني ومعنوي براي انسان دست دهد و لبيك به راستي مقرون به نداي حق
تعالي تحقق حقيقي يابد ، انسان در همه ميدان هاي سياسي و اجتماعي و فرهنگي
و حتي نظامي پيروز مي شود و براي چنين انساني ، شكست مفهومي ندارد.
امام خميني (س) |
زائر
گرانقدر بيت الله الحرام
اينك كه خداوند متعال توفيق حضور در حرم شريف نبوي و زيارت قبور مطهر رسول اكرم
(ص) ، فاطمه زهرا (س) و ائمة معصومين عليهم السلام و انجام حج تمتع در بيت الله
الحرام را نصيبان ساخته فرصت مناسبي است تا با شناخت فلسفه ، اسرار و احكام اين
سفر عبادي و آشنايي با سرزمين مقدس مكه معظمه و مدينه منوره - ترددگاه انبياء و
اولياء الهي و يادآور تاريخ پر راز و رمز صدر اسلام - خود را براي درك هر چه
بيشتر مراتب معنوي اين سفر روحاني كه به تعبير احياگر حج ابراهيمي امام راحل
(س) سرمايه حيات جاودانه است آماده سازيم.
ضمن آرزوي قبولي طاعات و عبادات خالصانه شمار و با اميد به فراهم سازي مقدمات
ورود به ضيافت الهي و در حالي كه قصد آن داريد تا به دور از همه علايق مادي و
دنيوي و بيش از گذشته دل به ذات اقدس حق بسپاريد و در جوار بيت الله الحرام با
خداي كعبه به راز و نياز بپردازيد و درصدد تحصيل رضاي صاحب كعبه برآئيد و در
مقابل مرقد مطهر حضرت رسول الله اكرم (ص) ، حضرت فاطمه زهرا (س) و ائمه بقيع
عليهم السلام پيماني دوباره با اولياء الهي ببنديد كه هرگز از حريم ولايتشان
قدمي بيرون ننهيد و پيروي از آنان را سرلوحه عمل خويش قرار دهيد از باب (فذكر
ان نفعت الذكري) نكاتي چند را يادآوري مي نمايد:
أ. قبولي حج از دو جهت قابل بررسي است يكي صحيح واقع شدن آن ، يعني انسان وقتي
مسائل لازم را فرا گرفت و در وقت انجام مناسك توجه به آنها داشت و قربه الي
الله بجا آورد از كيفر و عقاب الهي در امان بوده و حج او صحيح و نزد پروردگار
خويش مأجور است و ديگري قبولي آن از جهت روح و اسرار حج و پذيرفته شدن عندالله
، يعني علاوه بر اينكه مسائل لازم را فرا گرفته و اعمال را قربه الي الله انجام
داده است ، حضور قلب و معرفت الي الله هم داشته و توانسته از تمايلات نفساني
رهايي پيدا كند و با خضوع و خشوع مناسك را انجام دهد و در طول سفر خصلت هاي زشت
دروني را يكي پس از ديگري ترك كرده و از سفره گسترده حق تعالي بهره مند شود و
اين معني امكان ندارد مگر با دستيابي به تقوا و مراعات حدود الهي و اينكه انسان
هميشه خود را در محضر حق سبحانه تعالي ببيند و مراقب اعمال و رفتار خويش در جهت
كسب رضاي الهي باشد.
ب. اين سفر ، الهي و داراي ابعاد گوناگون است و چه بسا در زندگي تنها يك بار
توفيق اين سفر معنوي نصيب انسان مي گردد ، لذا سزاوار است به اهميت و سازندگي
آن بيش از پيش توجه نمائيم و از هنگام تصميم و عزم به مسافرت تا پايان آن قدم
به قدم ، الهي بودن اين ميهماني را مد نظر داشته باشيم و از ارزش و منزلت
همسفران و رعايت حقوق آن غفلت نكنيم و از كمك و همراهي و خدمت به آنان غفلت
نورزيم.
ج. عمر سفر كوتاه و ايام زيارت به زودي سپري مي گردد. بايد با برنامه ريزي
منظم بهترين استفاده را از اوقات شبانه روز خود بنمائيم و به جاي وقت گذراني
براي كارهاي بي نتيجه يا كم نتيجه بيشترين وقت خود را صرف شناخت احكام و آداب و
اسرار حج و زيارت و بهره مندي از مشاهد شريفه و مواقف كريمه نماييم و از جمله
حضور در نمازهاي جماعت مسجدالنبي و مسجد الحرام و قرائت قرآن در اين دو مسجد با
عظمت و خواندن دعاها و مناجات وارده از طرف معصومين در ايام و مواقع و مناسبت
هاي مختلف را توجه نمائيم.
د. روح و عظمت دعا ، عبادت و مناسك حج به معرفت ، اخلاص و رعايت ادب و حضور در
محضر خداوند متعال بستگي دارد لذا نبايد تنها به مقدار و كميت اعمال و عبادات
اكتفا نمائيم بلكه بيشتر به كيفيت آن بپردازيم ، زيرا اگر يك دعا يا طواف يا
نماز ، از روي معرفت و اخلاص باشد ، موجب توجه دل و جان و شكستن دل و تحول
دروني انسان مي گردد و شايد طعم شيرين و لذت روح پرور مناجات و راز و نياز بنده
با معبود بي نياز براي هميشه دل وي جانش را بگونه اي سيراب و تحمل كند كه باعث
نجات از عذاب الهي و دست يافتن به بهشت جاويد خواهد شد.
ه. قبل از سفر در جلسات آموزشي كاروان نسبت به فراگيري مسائل حج كه توسط
روحانيون محترم كاروان آموزشي داده مي شود اهتمام ورزيده و همزمان با بهره گيري
از كتاب ها و نرم افزارهای آموزشی مفيدي كه معرفي و عرضه خواهد شد ، بر آگاهي
هاي خويش براي انجام هر چه بهتر و صحيح تر اعمال حج بيفزائيد.
و. حج و عمره و هيچ عبادت ديگر با مال حرام پذيرفته نيست و اصولاً يك مسلمان و
به ويژه زائر خانه خدا و قبر پيامبر (ص) را نمي سزد كه مال و دارائيش به حرام
آلوده باشد ، لذا توصيه مي گردد قبل از عزيمت ديون شرعي خويش و آنچه را بر ذمه
داريد بالاخص حق الناس را اداء نمائيد و رضايت صاحبان حق را جلب نموده و نيز
حقوق اخلاقي پدر ، مادر ، همسر ، فرزندان ، خويشاوندان و غيره را با طلب حلاليت
و رضايت آنان اداء نمائيد.
ز. آداب سفر را آن گونه كه اولياء الهي فرموده اند رعايت نمائيم و از جمله
اينكه مسافر بايد:
• قبل از شروع به سفر وصيت كند خصوصاً نسبت به حقوق واجبه و اداء ديون.
• برادران ديني و آشنايان را مطلع سازد.
• از حضرت امام محمد باقر (ع) منقول است كه امام زين العابدين (ع) در هر عملي
كه مي خواستند انجام دهند ، مانند حج ، عمره و غيره از خداوند طلب خير مي
نمودند و بهترين صورت ان اين است كه بگويد: (استخير الله برحمته خيره في عافيه)
.
• مستحب است زائر پيش از مسافرت غسل كند و دعاي سفر بخواند.
• خانواده خود را جمع كند و دو ركعت نماز بگذارد و ضمن قرائت سوره هاي حمد ،
ناس ، فلق و قدر و آيه الكرسي و آخر آل عمران با خانواده خويش وداع نموده و با
ذكر تسبيح حضرت زهرا (س) منزل را ترك نمايد.
• قبل از مسافرت صدقه بدهد (به هر چه ممكن باشد).
ح. زائر بيت الله الحرام سزاوار است بيش از ديگران به اخلاص در اعمال و مراقبت
از حدود الهي اهتمام داشته باشد زيرا گذشته از اينكه به مهماني پروردگار مي رود
و مهمان بايد رضايت صاحب خانه را فراهم سازد ، طبق حديث شريف : (كونوا لنا
زيناً و لا تكونوا علينا شيناً) بايد آيينه تمام نماي يك سفير مسلمان شيعه و
منادي اسلام ناب محمدي باشد.
ط. رعايت اخلاق مسافرت در طول سفر و از جمله حسن خلق با همراهان ، احترام
متقابل با همسفران ، صبر و تحمل در مقابل مشكلات و سختي هاي راه ، رفت و مدارا
و حفظ الغيب همراهان ، كار كردن در سفر و همراهي با همسفر خويش تا پايان راه ،
از بديهي ترين حقوقي است كه مراعات آن به شيريني و معنويت سفر حج خواهد افزود.
ي. معيشت سفر حج در روايات به كرات مورد توجه قرار گرفته و از آن جمله دقت در
حفظ و نگهداري پول و هزينه سفر ، سخاوت در خرج كردن و پرهيز از امساك و گدامنشي
و نيز تهيه هديه و سوغات سفر به قدر ممكن و معقول به عنوان امري مستحب تأكيد
گرديده است.
ك. روحانيون محترم كاروان ، مديريت ، معاونت ، پزشک محترم و ساير عوامل خدماتی
پرتلاش افتخار اين را خواهند داشت تا در طول سفر با استمداد از درگاه ربوبي ،
با خدمت صادقانه و راهنمايي بي دريغ زائران محترم در حد توان زمينه بهره گيري
هر چه بيشتر شما را از اين سفر روحاني و معنوي فراهم سازند
.
والسلام
دکتر محمد حسن رامشت
|